Lockheed Martin, 2025 yılında 191 adet F-35 Lightning II savaş uçağı teslim ederek program tarihindeki en yüksek yıllık teslimat rekorunu kırdı. Şirket, beşinci nesil jetleri dahil etmenin artışta etkili önemli bir faktör olduğunu belirtti.
Lockheed Martin’in açıklamasına göre, F-35 üretimi, mevcut diğer müttefik savaş uçaklarının üretim hızının yaklaşık beş katı hızla ilerliyor. Küresel F-35 filosu ise neredeyse 1.300 uçağa ulaştı ve 2025 yılı itibarıyla bir milyon kümülatif uçuş saatini geçti. Şirket ayrıca, program genelinde en son modernizasyon olan Teknoloji Yenileme 3 (TR-3) donanım ve yazılım temelinin tamamlandığını bildirdi.
Üretimde rekor ve yeni sözleşmeler
Lockheed Martin’in 2025 rakamları, F-35 Ortak Program Ofisi (JPO) ile yapılan yeni üretim ve bakım anlaşmalarının etkisini ortaya koyuyor. Eylül 2025’te JPO ve Lockheed Martin, toplam değeri yaklaşık 24 milyar dolar olan ve 296 adede kadar uçağın üretimini kapsayan 18. ve 19. parti sözleşmelerini kesinleştirdi. Ayrıca, yıllık bakım faaliyetlerini desteklemeyi amaçlayan ayrı bir Hava Aracı Bakım Sözleşmesi de yürürlüğe girdi. Şirket, halihazırda 12 ülkenin F-35 kullandığını ve ek siparişlerin teslimatlarla birlikte küresel filonun büyümeye devam edeceğini belirtti.
Operasyonel başarılar öne çıkıyor
Lockheed Martin, F-35’in 2025 yılı boyunca sergilediği operasyonel performansı vurguladı. Şirketin verdiği örnekler arasında Haziran 2025’te ABD liderliğinde İran hedeflerine karşı düzenlenen Gece Yarısı Çekici Operasyonu yer alıyor; bu operasyonda F-35’ler, hava savunmasını bastırmak ve uzun menzilli saldırı unsurlarını desteklemek için kullanıldı. Ayrıca, ABD Deniz Piyadeleri F-35B operasyonunda bir F-35B yaklaşık 5.000 saat boyunca kazasız uçuş gerçekleştirdi ve yüksek tempolu keşif ile operasyonel görevlerdeki performansıyla öne çıktı. NATO’ya ait F-35’ler ise Polonya üzerinde Rus insansız hava araçlarını tespit edip etkisiz hale getirerek NATO hava sahasında F-35’lerin gerçek hava tehditleriyle ilk kez karşılaştığı operasyonu kayda geçirdi.
Avrupa’da kilometre taşları
Avrupa ülkeleri 2025’te F-35 programında önemli adımlar attı. İtalya ve Danimarka filolarına sırasıyla 25 ve 16 uçak eklerken, Finlandiya ilk F-35A’sını teslim alarak F/A-18 Hornet filosunu 64 jetle değiştirme programını başlattı. Belçika, Florennes Hava Üssü’nde ülkenin ilk F-35’ini teslim aldı ve Norveç de program kapsamındaki F-35 teslimatlarını tamamladı. Ortadoğu’da ise ABD, Suudi Arabistan’a F-35 satışı yapma niyetini açıkladı; gerçekleşmesi halinde bu, bölgesel hava kuvveti dengelerinde önemli bir değişim anlamına geliyor. Öte yandan, İsviçre maliyet artışları nedeniyle planlanan F-35A filosunu 36 uçağın altına indirmeye karar verirken, Kanada uzun vadeli endüstriyel katılım ve toplam sahiplik maliyetlerini yeniden değerlendirme aşamasında. Her iki ülke de F-35 programına bağlı kalıyor, ancak miktar ve zamanlama konusunda hassas dengeler söz konusu.
2025: Rekor teslimatlar, operasyonel başarı ve sürdürülebilirlik endişeleri
2025 rekor teslimat yılı olsa da, F-35’in uzun vadeli maliyet etkinliği ve sürdürülebilirliği, operatörler ve denetçiler için temel endişe kaynağı olmayı sürdürüyor. ABD’deki denetim organları, filo bakım maliyetlerindeki artış ve düşük kullanılabilirlik oranlarına dikkat çekti. Uluslararası operatörler ise büyüyen filoların yaşam döngüsü maliyetlerini azaltmak ve yedek parça ile bakım desteğini güçlendirmek için programı yakından izliyor.
Lockheed Martin F-35 Program Yöneticisi Chauncey McIntosh, “2025’te üretim taahhütlerimizi yerine getirmek, mükemmel performans sergilemek ve küresel ortaklıklarımızı büyütmekten son derece gurur duyuyoruz. Uçağa yeni teknolojiler entegre etmeye devam edeceğiz” dedi. 2025, F-35 programı açısından sadece rekor teslimat yılı değil; aynı zamanda küresel çapta operasyonel başarı, Avrupa ve Ortadoğu’daki genişleme ve teknolojik güncellemelerle dikkat çeken bir yıl olarak kayıtlara geçti.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
