Avrupa Parlamentosu, uçuş gecikmelerinde tazminat ödenmesini ve belirli el bagajlarının ücretsiz taşınmasını zorunlu kılan yolcu hakları düzenlemesini ezici çoğunlukla kabul etti. Havayolu şirketlerinden de sert tepkiler gösteriyor.
Avrupa Parlamentosu (AP), hava yolu yolcularının haklarını güçlendirmeyi amaçlayan ve yaklaşık on yıldır tartışılan düzenlemeyi ezici bir çoğunlukla kabul etti. Yeni düzenleme, üç saat ve üzeri uçuş gecikmelerinde yolculara tazminat ödenmesini ve belirli ölçülerde el bagajının ücretsiz taşınmasını zorunlu kılıyor. Karar, tüketici örgütleri tarafından memnuniyetle karşılanırken, havayolu şirketleri maliyetlerin artacağı gerekçesiyle düzenlemeye sert tepki gösteriyor.
Ezici çoğunlukla kabul edildi
Strasbourg’da Çarşamba günü yapılan oylamada, yolcu haklarını güçlendiren yasa teklifi 632 oyla kabul edilirken, sadece 15 milletvekili karşı oy kullandı. Avrupa Birliği’nde 2004 yılında yürürlüğe giren hava yolu yolcu hakları mevzuatının güncellenmesini amaçlayan düzenleme, yaklaşık 15 yıldır revizyon bekliyordu. Avrupa Parlamentosu, özellikle uçuş gecikmeleri, iptaller ve bagaj uygulamalarında yolcuların daha net ve güçlü haklara sahip olmasını hedefliyor. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için AB üyesi ülkelerin de Konsey’de onay vermesi gerekiyor.
Üç saatlik gecikme “Kırmızı çizgi”
Yeni düzenlemenin en kritik başlıklarından biri, gecikme halinde tazminat hakkının korunması oldu. Havayolu şirketleri, tazminatın en az beş saatlik gecikmeden sonra devreye girmesini savunsa da, Avrupa Parlamentosu bu konuda geri adım atmadı. Mevcut uygulamada yolcular, uçuşun iptal edilmesi ya da üç saatten fazla gecikmesi halinde 250 ila 600 avro arasında tazminat alabiliyor. Parlamento tarafından kabul edilen yeni metin, uçuş mesafesine bağlı olarak 300 ila 600 avro arasında tazminat ödenmesini öngörüyor. Parlamentoda dosyadan sorumlu milletvekili Andrey Novakov (EPP/Bulgaristan), Parlamento’nun duruşunu şu sözlerle özetledi: “Avrupa Parlamentosu, hava yolcularının haklarını sulandırmak yerine iyileştirmeye kararlıdır. Daha güçlü bir havacılık sektörü istiyoruz, ancak bu yolcuların aleyhine olamaz.”
Ücretsiz el bagajı dönemi
Düzenleme, özellikle düşük maliyetli havayollarını yakından ilgilendiren kabin bagajı ücretlerini de sona erdiriyor. Yolcular, 40x30x 5 cm ölçülerinde bir kişisel eşya ile toplam boyutu 100 cm’yi ve ağırlığı 7 kg’ı geçmeyen küçük bir el bagajını ücretsiz olarak uçağa alabilecek; çoğu geleneksel havayolu bu uygulamayı zaten sunarken, düşük maliyetli havayollarının değişiklikten gelir kaybı yaşayabileceği belirtiliyor.
Havayollarından sert tepki
Brüksel merkezli Airlines4Europe (A4E) Genel Müdürü Ourania Georgoutsakou, kararın sektörü zorlayacağını savundu. Georgoutsakou, son 15 yılda havayollarının kontrolü dışındaki nedenlerle gecikmelerin yüzde 114 arttığını belirterek, eski tazminat kurallarının yolculara gerçek bir fayda sağlamadığını dile getirdi.
“İstemediğimiz ya da ihtiyacımız olmayan ekstra kabin bagajları için hepimizin bedel ödemeye zorlanması yolcuların lehine değil,” diyen Georgoutsakou, bagaj kurallarının basit ve şeffaf olması gerektiğini vurguladı.
Bölgesel havayolları endişeli
Özellikle bölgesel havayolları, düzenlemenin kendileri için “orantısız” sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Avrupa Bölgesel Havayolları Birliği (ERA) Genel Müdürü Montserrat Barriga, Parlamento’nun iyi niyetini kabul etmekle birlikte, düzenlemenin bölgesel havacılığı zayıflatacağını savundu. Barriga’ya göre, tazminat tutarlarının bazı durumlarda bilet fiyatının iki ila üç katına ulaşması, özellikle ada bölgeleri ve uzak yerleşimlerde hava bağlantılarının azalmasına yol açabilir.
Siyasi gerilim ve sonraki adımlar
Avrupa Parlamentosu Ulaştırma ve Turizm Komitesi raportörü Matteo Ricci (S&D/İtalya) ise havayollarını sert sözlerle eleştirdi: “Bazı havayolları yolculara kabul edilemez şekilde davranıyor. Konsey, havayolu şirketlerinin çıkarlarını yolcuların önüne koyduğu sürece bu yeterli değildir.” AB Konseyi’nin Parlamento metnini onaylamaması durumunda, tasarının nihai halini belirlemek üzere uzlaştırma komitesi toplanacak. Halihazırda AB Dönem Başkanlığı’nı yürüten Kıbrıs, müzakerelere en kısa sürede devam etmeye hazır olduğunu açıkladı.
Kıbrıs Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü, oylamanın süreci ilerleteceğini umduklarını belirterek, “Bugünkü karar bir sonraki adıma geçmemize yardımcı olacaktır” dedi.
Yolcular kazanıyor, süreç devam ediyor
Avrupa Parlamentosu’nun kararı, milyonlarca yolcu için daha net, güçlü ve uygulanabilir haklar anlamına geliyor. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girip girmeyeceği, önümüzdeki dönemde AB üyesi ülkelerin siyasi iradesine bağlı olacak. Havacılık sektöründeki lobi faaliyetleri ile tüketici hakları arasındaki mücadelenin ise önümüzdeki aylarda daha da kızışması bekleniyor.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
