Boeing 737 MAX 10, FAA onayıyla Tip İnceleme Yetkilendirmesi kapsamındaki ikinci aşama uçuş testlerine başladı.
Boeing 737 MAX 10, ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) verdiği onayla birlikte Tip İnceleme Yetkilendirmesi (TIA) kapsamındaki ikinci aşama uçuş testlerine başladı.
FAA onayıyla başlatılan bu yeni faz, önceki test aşamalarına kıyasla daha kapsamlı bir içeriğe sahip bulunuyor. İkinci aşama kapsamında; aviyonik sistemler, itici sistemler (motor ve ilgili alt sistemler), uçuş kontrol sistemleri, pilot uyarı ve ikaz mekanizmaları ile diğer kritik emniyet sistemleri, gerçek uçuş koşullarında detaylı biçimde değerlendirilecek. Düzenleyici kurumlar, 737 MAX ailesinin geçmişte yaşadığı kazalar nedeniyle özellikle sistemler arası etkileşimler ve pilot uyarı mimarisi üzerinde titizlikle duruyor.
Sertifikasyon süreci 2026’ya kaydı
Boeing’in en çok satan 737 ailesinin en büyük üyesi olan MAX 10, 1.200’ün üzerinde kesin siparişe sahip olmasına rağmen, sertifikasyon sürecinde yaşanan teknik ve düzenleyici engeller nedeniyle ciddi gecikmelerle karşı karşıya kaldı. Özellikle motor buzlanma önleme (engine anti-ice) sistemine ilişkin çözülemeyen sorun, sürecin önündeki en büyük teknik engel olmayı sürdürüyor. FAA, bu problemin giderilmesi için yalnızca yazılım güncellemeleri değil, kapsamlı tasarım değişiklikleri, mühendislik doğrulamaları ve ek testler talep ediyor. Bu gelişmeler sonucunda, Boeing daha önce hedeflenen sertifikasyon takvimini defalarca revize etmek zorunda kaldı ve süreç fiilen 2026’ya ertelendi.
Boeing iyimser, FAA temkinli
Boeing, hem 737 MAX 10 hem de daha küçük kardeşi 737 MAX 7 için sertifikasyonun 2025 yılı içinde mümkün olabileceğini şirket içi değerlendirmelerde ve kamuoyuna yaptığı açıklamalarda dile getirmeye devam ediyor. Ancak FAA cephesi bu konuda oldukça temkinli. Düzenleyici kurum, kesin tarihler vermekten özellikle kaçınırken, sektör kaynaklarına dayanan tahminler sertifikasyonun en erken 2026’da, ilk teslimatların ise 2026’nın sonu veya 2027’nin başında gerçekleşmesinin daha olası olduğunu gösteriyor. Nihai takvimin, devam eden testlerin sonuçlarına ve FAA’nın onay süreçlerinin hızına bağlı olacağı vurgulanıyor.
Havayolları planlarını revize ediyor
MAX 10 için büyük siparişleri bulunan WestJet, Ryanair ve Alaska Airlines gibi önde gelen havayolu şirketleri, gecikmeler nedeniyle filo planlamalarını yeniden şekillendirmeye başladı. Havayolu yöneticileri, son dönemde yapılan finansal sonuç açıklamalarında, yatırımcı sunumlarında ve kamuoyuna yönelik değerlendirmelerde, uçakların hizmete girişinin başlangıçta hedeflenen 2024 teslimat döneminin çok ötesine sarkacağını açıkça kabul etti.
Artan gözetim ve güvenlik düzenlemeleri
Devam eden uçuş testleri kampanyası, MAX ailesinin halen yoğun düzenleyici gözetim altında olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. FAA, Aralık ayında Boeing’in yeniden tasarlanan mürettebat uyarı sistemleri, hücum açısı (Angle of Attack – AoA) mimarisi ile pilot bilgilendirme ve uyarı önceliklendirme yapıları üzerindeki resmi incelemesini başlattı. Bu değerlendirme, 2018 ve 2019’da yaşanan iki ölümcül 737 MAX kazasının ardından Kongre tarafından zorunlu kılınan kapsamlı güvenlik reformlarının bir parçası olarak yürütülüyor. Düzenleyiciler, yeni uyarı mimarisinin ve ilgili sistem iyileştirmelerinin, sertifikasyon sürecinin bir sonraki aşamasına geçilmeden önce eksiksiz biçimde doğrulanması gerektiğinin altını çiziyor.
Alaska Airlines’tan rekor sipariş
Tüm bu belirsizliklere rağmen, 737 MAX 10’a olan talep güçlü kalmaya devam ediyor. Bunun en somut örneklerinden biri, Alaska Airlines’ın kısa süre önce Boeing’e verdiği rekor sipariş oldu. Seattle merkezli havayolu, 105 adet 737 MAX 10 ve 35 adet ek uçak için opsiyon ile birlikte, uzun vadeli uluslararası büyümeyi desteklemek amacıyla 5 adet Boeing 787 Dreamliner içeren bugüne kadarki en büyük filo siparişini açıkladı. Alaska Airlines yönetimi, düzenleyici belirsizliklere rağmen MAX 10’un operasyonel verimlilik, kapasite ve yakıt ekonomisi açısından filoları için stratejik bir rol oynayacağını vurguladı.
Zorlu ama ilerleyen bir süreç
FAA’nın ikinci aşama genişletilmiş uçuş testlerine izin vermesi, 737 MAX 10’un tip sertifikasyonuna giden yolda kritik bir kilometre taşı olarak görülüyor. Bu adım, Boeing’in teknik düzeltmelerine yönelik düzenleyici güvenin kademeli olarak arttığını gösterse de, sürecin hâlâ zorlu ve zaman alıcı olacağı açık. Boeing, sistemsel sorunlar ve kapsamlı dokümantasyon gereklilikleri üzerinde çalışmayı sürdürürken, sektör genelinde gözler 2026 yılında verilecek nihai FAA kararına çevrilmiş durumda.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
